شرکت آندوریل و سازنده هوانوردی آرچر از پهپاد نسل Group 5 موسوم به Thunder رونمایی کردند؛ یک هواگرد تیلتروتور کاملاً خودمختار و مسلح که برای پرواز در کنار هلیکوپترهای سرنشیندار مانند AH-64 Apache و ناوگان آینده Cheyenne طراحی شده است. تاندِر بر پایه تجربیات آندوریل از YFQ-44A Fury و فناوریهای آرچر در هواگردهای عمودپرواز توسعه یافته و قرار است بهصورت گروهی شامل سه تا شش فروند در کنار هلیکوپترهای رزمی فعالیت کند. این پهپاد میتواند تا ۱۰ موشک Hellfire، ۱۶ سامانه Air-Launched Effects یا ۷۶ راکت حمل کند و در دماغه خود نیز قابلیت مقابله با پهپادها داشته باشد. نخستین پرواز برای سال ۲۰۲۷ و آغاز تولید برای بازه ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۰ هدفگذاری شده است.
رونمایی از پهپاد خودمختار Thunder
شرکت دفاعی آندوریل و شرکت سازنده هواگرد آرچر در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ از یک پهپاد جدید Group 5 با نام Thunder رونمایی کردند. این سامانه برای ایفای نقش یک «بال وفادار» در کنار هلیکوپترهای رزمی مانند Apache و ناوگان آینده Cheyenne طراحی شده است. مقامهای ارشد آندوریل اعلام کردند که Thunder یک هواگرد تیلتروتور شناسایی مسلح و کاملاً خودمختار است که حدود سه سال در حال توسعه بوده است.
الهام از Fury و تجربه جنگ اوکراین
کریس بروز، رئیس آندوریل، گفت Thunder از درسهای بهدستآمده در توسعه هواگرد ثابتبال YFQ-44A یا Fury بهره گرفته است؛ سامانهای که برای برنامه Collaborative Combat Aircraft نیروی هوایی آمریکا در حال تولید است. بروز گفت شرکت طی چند سال گذشته بررسی کرده است که اصول و فناوریهای مشابه چگونه میتوانند جنگ مانوری را متحول کنند. او منظور از جنگ مانوری را «نبرد تاکتیکی هوایی-زمینی در منطقه ساحلی» توصیف کرد. به گفته او، بسیاری از قابلیتهایی که در Thunder طراحی و مهندسی شدهاند، بر اساس درسهایی شکل گرفتهاند که آمریکا و متحدان اروپایی آن از جنگ اوکراین میآموزند.
نسخه نظامی یک پلتفرم VTOL
Thunder نسخه نظامی یک هواگرد عمودپرواز و فرود عمودی یا VTOL جدید از آندوریل و آرچر است. این پلتفرم از تجربه آرچر در توسعه «تاکسیهای هوایی برقی» نیز بهره گرفته است. طبق اعلام دو شرکت، این هواگرد یک نسخه تجاری نیز خواهد داشت و آرچر قرار است در روزهای پس از رونمایی، شرکای بخش تجاری آن را معرفی کند.
طراحی برای همراهی با Apache و Cheyenne
شین آرنات، معاون ارشد برنامهها و مهندسی آندوریل، گفت Thunder از نظر برد و سرعت به Cheyenne و از نظر ظرفیت حمل محموله به Apache نزدیک خواهد بود. این پهپاد میتواند در ارتفاعی بالاتر از Apache پرواز کند، اما طراحی اصلی آن برای فعالیت گروهی در کنار هواگردهای سرنشیندار است. طبق طرح عملیاتی اعلامشده، سه تا شش فروند Thunder میتوانند در کنار یک Apache یا Cheyenne پرواز کنند تا نقش «بال وفادار» را ایفا کنند.
تسلیحات و محمولههای قابل حمل
آرنات گفت این پلتفرم میتواند در بخشهای جانبی خود به موشکها و راکتها مجهز شود و قابلیتهای مقابله با پهپاد در قسمت دماغه آن قرار گیرد. به گفته او، محموله اصلی Thunder میتواند به شکلهای مختلف پیکربندی شود و ظرفیت حمل آن شامل حداکثر ۱۰ موشک Hellfire، ۱۶ سامانه Air-Launched Effects یا ۷۶ راکت است. در پیکربندی معرفیشده، بخش دماغه به سامانههای Counter-UAS اختصاص دارد که میتوانند برای حفاظت از خود Thunderها و همچنین هواگردهای سرنشینداری که همراه آنها پرواز میکنند، به کار گرفته شوند.
حملونقل در کانتینر استاندارد
Thunder بهگونهای طراحی شده است که بتوان آن را از هم جدا و داخل یک کانتینر استاندارد ۴۰ فوتی ISO نگهداری کرد. به گفته آندوریل، این ویژگی امکان انتقال سامانه با وسایل حملونقل زمینی، دریایی، هوایی و ریلی را فراهم میکند. آرنات همچنین اعلام کرد که این پلتفرم از معماری پیشران هیبریدی-الکتریکی استفاده میکند.
چالش اصلی؛ خودمختاری در نزدیکی هواگردهای سرنشیندار
آرنات گفت تعیین ویژگیهای فیزیکی هواگرد در مقایسه با طراحی یک سامانه خودمختار که باید در فاصله نزدیک از هلیکوپترهای سرنشیندار پرواز کند، بخش نسبتاً ساده پروژه بوده است. آندوریل در همکاری با آرچر از سرمایهگذاریها و فناوریهای صنعت خودروهای خودران برای توسعه قابلیت خودمختاری Thunder استفاده کرده است. چالش اصلی این بوده است که یک ربات بتواند با سرعت بالا و در ارتفاع پایین پرواز کند، با زمین برخورد نکند و همزمان در شرایطی که تهدیدها با سرعت زیاد به سمت آن میآیند، عملیات خود را ادامه دهد.
استفاده از فناوری خودروهای خودران
آرنات توضیح داد که شرکت طی دو سال گذشته با فناوریهایی که از صنعت خودروهای خودران سرچشمه گرفتهاند، برای حل مسئله پرواز سریع و کمارتفاع و جلوگیری از برخورد با زمین کار کرده است. این فناوریها همچنین برای کمک به سامانه در مدیریت تهدیدهای سریع و پیچیده مورد استفاده قرار گرفتهاند. این رویکرد نشاندهنده انتقال برخی مفاهیم ادراک محیطی و تصمیمگیری خودکار از خودروهای خودران به هواگردهای رزمی خودمختار است.
نقش هوش مصنوعی و پلتفرم Lattice
مدیران آندوریل از ارائه جزئیات زیادی درباره نرمافزار مورد استفاده برای خودمختاری و فرماندهی و کنترل Thunder خودداری کردند. با این حال، آرنات گفت این پهپاد از قابلیتهای نرمافزاری پیشرفته و فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده میکند که پلتفرم Lattice امکانپذیر میسازد. Lattice یک پلتفرم نرمافزاری آندوریل است که اطلاعات حاصل از حسگرها و سامانههای مختلف را جمعآوری و ترکیب میکند تا یک تصویر جامع از محیط ایجاد شود.
سامانهای قابلمصرف در نبرد
مدیران دو شرکت از اعلام قیمت Thunder خودداری کردند، اما گفتند این سامانه مانند Fury بهعنوان یک پلتفرم attritable طراحی شده است؛ یعنی قرار است در صورت نیاز بتوان آن را با پذیرش سطح مشخصی از ریسک و احتمال از دست رفتن در عملیات به کار گرفت. بروز در عین حال اشاره کرد که مفهوم attritable تا حدی به برداشت و شرایط استفاده بستگی دارد.
نخستین پرواز در سال ۲۰۲۷
آرنات اعلام کرد آندوریل قصد دارد نخستین پرواز Thunder را در سال آینده انجام دهد. او گفت نرمافزار این سامانه طی دو سال گذشته روی هواگردهای جایگزین یا surrogate aircraft در حال پرواز بوده است. شرکت هدفگذاری کرده است که تولید Thunder را در بازه زمانی ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۰ آغاز کند؛ البته تحقق این برنامه به میزان تقاضای ارتش آمریکا، بهویژه نیروی زمینی آمریکا، و همچنین نیروهای مسلح کشورهای شریک بستگی خواهد داشت.
ارتباط با نیاز ارتش آمریکا به یک بال وفادار
رونمایی از Thunder چند ماه پس از آن انجام شد که مقامهای هوانوردی ارتش آمریکا اعلام کرده بودند به دنبال یک پلتفرم مشابه Collaborative Combat Aircraft برای نیروی زمینی هستند. این مقامها در آن زمان امیدوار بودند بتوانند طی «یکی دو سال» یک سامانه بال وفادار در اختیار داشته باشند. Thunder اکنون بهعنوان یکی از پاسخهای صنعتی به این نیاز معرفی شده است.
هدف؛ افزایش تعداد حسگرها و تسلیحات در میدان نبرد
بروز گفت برنامه نوسازی هوانوردی تهاجمی ارتش آمریکا سابقه چندین شروع ناموفق و شکست در تلاش برای ایجاد تحول دارد. او استدلال کرد که برای پشتیبانی از سامانههای سرنشیندار و نیروهای زمینی، باید تعداد بیشتری حسگر و سلاح وارد میدان نبرد شود و امکان اجرای مأموریتهای بردبلند در چارچوب جنگ مانوری فراهم شود. از دیدگاه آندوریل، Thunder میتواند در مرکز چنین رویکردی قرار گیرد و مفهوم مانور را دوباره به یکی از عناصر اصلی جنگ تبدیل کند.
اهمیت عملیاتی برای جنگ آینده
Thunder در واقع تلاش میکند مفهوم «بال وفادار» را که در برنامههای هواگردهای رزمی بدون سرنشین ثابتبال مطرح شده است، به هوانوردی چرخبال منتقل کند. تفاوت مهم این است که این سامانه باید در محیط بسیار نزدیک به هلیکوپترهای سرنشیندار، در ارتفاع پایین و در شرایط تهدید بالا فعالیت کند. در صورت موفقیت، یک هلیکوپتر سرنشیندار میتواند بهجای ورود مستقیم به همه بخشهای پرخطر مأموریت، از چند سامانه خودمختار برای افزایش حسگرها، تسلیحات، مقابله با پهپادها و پوشش عملیاتی استفاده کند.
اهمیت راهبردی
رونمایی Thunder نشاندهنده حرکت آندوریل از مفهوم پهپادهای بال ثابتِ همراه جنگندهها به سمت خودمختاری مشارکتی برای هلیکوپترهای رزمی است. ترکیب تیلتروتور، پیشران هیبریدی-الکتریکی، ظرفیت حمل تسلیحات در سطح Apache، قابلیت Counter-UAS، نرمافزار خودمختار و امکان فعالیت گروهی سه تا شش فروندی میتواند یک معماری جدید برای هوانوردی رزمی ایجاد کند. اگر برنامه پرواز ۲۰۲۷ و هدف تولید ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۰ محقق شود، Thunder میتواند به یکی از نخستین نمونههای عملیاتی مفهوم «CCA برای هلیکوپترها» تبدیل شود و نقش هوش مصنوعی و سامانههای بدون سرنشین را در جنگ مانوری و عملیات هوایی-زمینی افزایش دهد.